Southeast Awyu

Timothy Usher, Santa Fe Institute

Situation

[under construction]

The southeast Awyu subfamily is comprised of three closely-related languages, Edera River Awyu, Lower Kia River Awyu and Upper Kia River Awyu, spoken along and between the Edera and Kia tributaries to the Digul River in Indonesia's …

Subclassification

[under construction]

…

Lebold, Kriens and Susanto (2013: 13-19) provide lexical similarity figures between five Southeast Awyu villages as follows:

Upper Kia Lower Kia Lower Kia Edera Edera
Ujung Kia Ujung Kia Meto Bhakti Yame
Upper KiaUjung Kia — 58 52 47 43
Lower KiaUjung Kia 58 — 65 45 41
Lower KiaMeto 52 65 — 51 40
Edera Bhakti 47 45 51 — 52
Edera Yame 43 41 40 52 —

Sources

Lebold, Kriens and Susanto (2013: 36-47) 239 comparative terms for Edera Awyu of Meto, Ujung Kia, Yame and Bhakti villages and for Jair Awyu of Ujung Kia

Historical phonology

[under construction]

…

These correspondences are exemplified as follows, with all attestations drawn from Lebold, Kriens and Susanto (2013: 36-47.) The reliability of the reconstructions is limited by uncertainties in the data …

…

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*

…

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*

…

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*

…

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*

…

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*

Final /*t/ …

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*-t ø t ʔ ø ø
louse*aŋgot a:ŋgu gut gu:ʔ go go

High front vowel /*i/ …

SE. Awyu Upper KiaLower Kia Lower Kia Edera Edera
Ujung KiaUjung Kia Meto Bhakti Yame
*i i i i i i
star *mi mi: mi mi mi mi
mother's mother*api a'pi a'pi a'pi a'bi
older sister *ani a'ni a'ni a'niʔ a'ni a'ni
dog *aŋgi 'aŋɣi a'ɣi 'aɣi a'ɣi 'agi
pig *[u]wi wi wi wi wi wi
male *basiN -batʃiŋ 'basiŋ -βasiŋ -bisiŋ -bati
name *ɸi hi ɸi ɸi ɸi ɸi
woman *ɸin[i]gi'hənaŋgi 'ɸinigi ɸini'gi ɸi
nose *siN si si si ˌsim-bi'gi-ˌsim-bə'gi-
above *siji si si: ≈ si si si: si
wind *k[i/u]ɸiki'hi ku'ɸi ku'ɸi
fence *xaⁱti xaⁱti xati
bird *ji i: i: i: ji ≈ i: ji ≈ i
path *j[a]di i'di 'jɛdi i'ri ≈ ja'rii'ɾi ɪ'di
snake *w[i]ti u'tʃi wi'si ≈ wiʃ-wi'si ɯ'si u'ti
river *w[i]di 'uri wi'ri wi- 'wij- uri

High central vowel /*ʉ/ …

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*ʉ ʉ ɯ ʉ ɯ ʉ ɯ ɯ ɯ u
night *asʉ a'sʉ a'sʉ a'sʉ 'asɯ 'ɑsɯ
village*b[u]tʉ bɯ'tʃu bɯ'sɯ bɯ'sɯ bu'sɯ bu'tu
banana *tʉ tsɯ sɯ sɯ sɯ ʈu

High back vowel /*u/ …

SE. Awyu Upper KiaLower Kia Lower Kia Edera Edera
Ujung KiaUjung Kia Meto Bhakti Yame
*u u u u u u
smoke *[a]ku əku ə'ku ə'ku -iku -aku
egg *mug[ijɔ]mu'gʲu mu'gio mu'go ≈ mu'ɣɔməgu mugu
sago *du ɖu ≈ du: ɖu(:) dʲu ɖu ɖu
bow *duN ɖũ ɖu dʲu ɖiŋ ≈ ɖuŋɖuŋ
sea *duɸu 'dʲuɸu 'ɖuɸu 'ɖuɸu
bamboo *sumb[a] su'ba su'ba
younger sibling*kudɜ 'kuda kudʒo ≈ kuɖo'kure kurɛ 'kuɾe
garden *xɔju xoⁱ xoᵘ xoᵘ xoᵘ ≈ hu:'xaju
speech *[j]u u u u
inside *wɔmu wo'mu 'womu 'womu ɯ'mu 'aᵘmu

High mid front vowel /*e̝/ …

SE. Awyu Upper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto Bhakti Yame
*e̝ i i i e ɛ ie ɛ
3 sg. *ɛge̝ 'ɛgɛ
long *pe̝j[a] pi 'pija: 'pijaʔ 'pe- pe
leech *t[ɛ]se̝N'tesi:ŋ si'si si'sin te'sɛ
tooth *t[a]je̝ tsi si tɛ tɛ
be *ke̝ ki kɛ kɛ
friend*xabe̝N 'xabi 'xabiŋ 'xabi 'xabiŋ xa'bɛ

High mid back vowel /*o̝/ …

SE. Awyu Upper Kia Lower Kia Lower Kia Edera Edera
Ujung Kia Ujung Kia Meto Bhakti Yame
*o̝ u o u u o o ɔ u o
louse *aŋgo̝t a:ŋgu gut gu:ʔ go go
1 sg. *no̝ no nu nũ nu ≈ nɔ no
1 pl. *no̝go̝ 'noɣo 'nuɣu nugu 'nugu ≈ 'nogo noɣo
person *no̝xo̝ nu 'noɣo no'ɣo
knife *so̝ko̝ 'suku 'soku so:'ko
moon *kamo̝ ka'mɛ ka'mu ka'mu ka'mu
wash *ko̝(m) kum-a kum-ɛ kum-u kom-ɛ
sleep (n.)*ko̝no̝(m) kunu:ŋ- ≈ 'kɨrum-kunuŋ- ≈ 'kunum-'kuni ≈ konəm-kono ≈ 'hunum-ko'no
flesh *ko̝do̝ kə'ru 'kuru ku'ruʔ ko'ro 'koro ≈ koɾo
stone axe *[k/x]abo̝ 'xaβu 'kaɸo 'ka:mbo 'xabu
2 sg. *go̝ gu ≈ guʔ gu gu ≈ guʔ gɔ go
2 pl. *go̝go̝ 'gũŋgo 'gogo 'gogo
crocodile *xajambo̝[s]xaⁱ'bu haⁱbu 'xaⁱbu 'xaⁱm'bo 'ɣajambos
husband *xo̝ xu hu ɣo

Low mid front vowel /*ɛ/ …

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*ɛ
tongue*ɸagɛ 'ɸake 'ɸakɛ 'ɸakɛ 'ɸo:kɛ

Low mid central vowel /*ɜ/ …

SE. AwyuUpper KiaLower Kia Lower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung Kia Meto BhaktiYame
*ɜ ɛ a o a
water *ɜjɜ æ: ≈ ɛ
dry *sɜ[N] sɛ so sɔ sa:(ŋ)'ʂaŋ
sun *s[a]wɜ su'wɛ sa'wa sa'wa sɯ'wɛ sija
younger sibling*kudɜ 'kuda kudʒo ≈ kuɖo'kure kurɛ 'kuɾe
mouth *xatɜ 'xata 'xatɛ 'xata
left *wɜ wɛ: wa wa wɛ wa

Low mid back vowel /*ɔ/ …

SE. AwyuUpper Kia Lower Kia Lower Kia Edera Edera
Ujung Kia Ujung Kia Meto BhaktiYame
*ɔ o o ɔ o o
excrement *ɔ 'o- 'o- ɔ- ɔ: 'o-
breast *ɔN õŋ õŋ õŋ 'ono
water *ɔxɔ 'oho ≈ o: ɔ̃: ≈ o: o'ɣo 'oɣo
behind *mɔ mɔ:ʔ mɔ: mɔ mɔʔ
afraid *mɔke̝ 'mo:ki mo'kuŋ mo'ku 'mokɛ mo'kɛ
father *bɔ -mo -bɔ
earth/ground*sɔxɔ 'sogo ≈ 'soɣo'sogo ≈ 'soɣosɔ: so'ɣo
red *kaŋgɔ kãŋ kaŋ'go kɐ̃:ŋ kaŋ'gukaŋ'go
blood *gɔN gõŋ gõŋ gõŋ gõŋ gõŋ
man *xɔ ho xo xo xo
fruit/seed *jɔ ɔ: -o ju jo
leaf/hair *jɔN õ ≈ ɔ̃ŋɔ̃ joŋ 'ono ≈ ɔnɔu joŋ
3 pl. *jɔxɔ 'joɣo 'joɣo
inside *wɔmu wo'mu 'womu 'womu ɯ'mu 'aᵘmu

…

SE. Awyu Upper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto BhaktiYame
*[a/o]
bone

Low central vowel /*a/ …

SE. Awyu Upper Kia Lower Kia Lower KiaEdera Edera
Ujung Kia Ujung Kia Meto Bhakti Yame
*a a a [a ɑ]a a [a ɑ]a
rain *a a: a a a a
mother's mother*api a'pi a'pi a'pi a'bi
house *aɸaxaⁱN axĩŋ 'aɸaŋ 'ãɸɐ̃ŋ 'aɸagaŋ 'aɸaɣa
older sister *ani a'ni a'ni a'niʔ a'ni a'ni
night *asʉ a'sʉ a'sʉ a'sʉ 'asɯ 'ɑsɯ
dog *aŋgi 'aŋɣi a'ɣi 'aɣi a'ɣi 'agi
fish *axaᵉ 'aɣɛ aⁱ a a'ɣaᶦ 'aɣaᶦ
tooth *maga 'məga- 'maga 'mag-
male *basiN -batʃiŋ 'basiŋ -βasiŋ -bisiŋ -bati
tongue *ɸagɛ 'ɸake 'ɸakɛ 'ɸakɛ 'ɸo:kɛ
in front *samaN 'samaŋ sa'ma
moon *kamo̝ ka'mɛ ka'mu ka'mu ka'mu
red *kaŋgɔ kãŋ kaŋ'go kɐ̃:ŋ kaŋ'gu kaŋ'go
stone axe *[k/x]abo̝ 'xaβu 'kaɸo 'ka:mbo 'xabu
skin/bark *xa ga ≈ ka ≈ -ɣaxɑ xa xa ≈ -ɣa 'xaᶦ ≈ -ɣajɛ
lime *xam[i] xa'mi qa'mi
friend *xabe̝N 'xabi 'xabiŋ 'xabi 'xabiŋ xa'bɛ
head *xabaN 'xabaŋ 'xab- 'xabaŋ xa'baŋ xa'baŋ
mouth *xatɜ 'xata 'xatɛ 'xata
crocodile *xajambo̝[s]xaⁱ'bu haⁱbu 'xaⁱbu 'xaⁱm'bo 'ɣajambos
woman/wife *raN ã: ɐ̃ŋ ≈ ã:ŋ ã jaŋ

Pronouns

Southeast Awyu free pronouns are reconstructed as follows (q.v. Lebold, Kriens and Susanto 2013: 38):

SE. AwyuUpper KiaLower KiaLower KiaEdera Edera
Ujung KiaUjung KiaMeto Bhakti Yame
1 sg.*no̝ no nu nũ nu ≈ nɔ no
2 sg.*go̝ gu ≈ guʔ gu gu ≈ guʔ gɔ go
3 sg.*ɛge̝ 'ɛgɛ
1 pl.*no̝go̝ 'noɣo 'nuɣu nugu 'nugu ≈ 'nogonoɣo
2 pl.*go̝go̝ 'gũŋgo 'gogo 'gogo
3 pl.*jɔxɔ 'joɣo 'joɣo

(n.b. pronouns misassigned in the source have been corrected above.)